Το ολονύκτιο γλέντι, κάτω από το ολόγιομο ασημένιο φεγγάρι, συνεχίζονταν με περίσσια κρασοκατάνυξη, δίπλα στο θρυλικό, ανδρικό καφενείο το ‘Καζινο,’ ιδιοκτησίας της Εκκλησίας των Ασωμάτων. Πανηγυρική η επώνυμη, κυριώνυμος ημέρα, λαμπερή και ξεχωριστή, όπως αξίζει σε μια τέτοια γιορτινή μέρα, με την Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, με τον Δεσπότη και σύσσωμο τον κλήρο.
| Όνομα Μηχανής | Θέμα | RTP (Επιστροφή) | Μέγιστο Jackpot (€) |
|---|---|---|---|
| Golden Pharaoh | Αρχαία Αίγυπτος | 96.5% | 10,000 |
| Fruit Mania | Κλασικά Φρούτα | 95.8% | 5,000 |
| Dragon's Treasure | Φαντασίας | 97.2% | 50,000 |
| Mystery of Vegas | Λας Βέγκας | 96.1% | 25,000 |
| Ocean Fortune | Θάλασσα | 95.5% | 15,000 |
Φυσικά το πάντα φιλόξενο χωριό, υποδέχεται με ακούραστη διάθεση, όλους τους ευλαβείς προσκυνητές. Ο κόσμος συρρέει από παντού, για το ετήσιο προσκύνημα, για να τιμήσει τον Αρχάγγελο, τον Ασώματο, τον προστάτη όλων.
Κάθε χρόνο, γιορτάζουν σαν και σήμερα, οι Αρχάγγελοι, Μιχαήλ, Γαβριήλ και Ραφαήλ και χαίρονται οι Ουρανοί. Το διαλαλούν, οι χαρμόσυνες καμπάνες των Εκκλησιών και η πολυπληθής παρουσία, των ευλαβών προσκυνητών. Γιορτάζει και το ορεινό χωριό Ασφενδιού, τον προστάτη του, τον Ασώματο Αρχάγγελο Μιχαήλ, στην ιστορική Εκκλησιά, το πολύτιμο κόσμημα όλου του χωριού. Ακουμπισμένο νωχελικά, πάνω στην αγκαλιά του βουνού Δίκαιος, σε αυτόν τον πανύψηλο άρχοντα, που όλα τα βλέπει και όλα τα καταγράφει, είναι το πανέμορφο, ορεινό χωριό Ασφενδιού. Μέχρι να φτάσω στην Εκκλησιά, περπατώ στα χωμάτινα σοκάκια του και συναντώ γύρω μου χαλάσματα, σαν τις χαλασμένες ζωές των κατοίκων της πικρής ξενιτιάς, ενός άλλοτε ζωντανού χωριού.
Άλλοι έφυγαν από τη ζωή, άλλοι cas καζινο βολοσ μετανάστευσαν και άλλοι ξενιτεύτηκαν για πάντα, πολύ μακριά. Οι υπόλοιποι κάτοικοι, μετακόμισαν στο πεδινό χωριό, στο Ζιπάρι. Η καρδιά μου σφίγγεται, ανάμεσα στην σιωπή και στην ερημία. Μέσα από τα γκρεμισμένα σπίτια, φυτρώνουν μαζί με την πρασινάδα και λίγα Φθινοπωρινά κυκλάμινα. Κάθε κλειστή πόρτα, κρύβει τα δικά της μυστικά. Τούτη τη γιορτινή μέρα, οι φιλόπονοι Ασφενδιανοί, αφήνουν κάτω τα χτένια και τα δίχτυα, για το μάζεμα της ελιάς και τρέχουν για να προσκυνήσουν ευλαβικά, τον δικό τους Αρχάγγελο τον θαυματουργό Ασώματο.
Όλοι οι προσκυνητές έμεναν για να διασκεδάσουν και να γιορτάσουν εκείνη την ξεχωριστή ημέρα. Ανακατεύω το πηγάδι της μνήμης μου και θυμάμαι παλιές, αξέχαστες εικόνες. Φόραγαν cas φρουτακια πωσ να κερδισεισ οι κυρίες τα πλουμιστά τους ρούχα, φορτώνονταν και με τα χρυσαφικά του αρραβώνα και του γάμου τους και έπαιρναν μέρος, με τη συνοδεία του αφέντη και κύρη τους, στο ετήσιο γλέντι. Ακόμη αντηχούν στους γύρω λόφους, οι γλυκές, μουσικές μελωδίες από τα ακορντεόν και το σαντούρι, του Γιώργη και του Μάνου του Πόγια, από τα βιολιά των αδελφών Γαβριήλη και Χριστόφορου Γιαλίζη, (τα Γαβρηλάκια) και από το μοναδικό μαντολίνο του Παντελή του Σαλαχώρη. Αξέχαστες χορευτικές φιγούρες, ανέβαζαν το κέφι, όπως ο δεινός, αειθαλής χορευτής Δημήτρης Κουσπακίδης και οι αδελφοί Μαντούκου. Σε μια Εκκλησιά κτισμένη το 1840 περίπου, ρυθμού Βασιλικής άνευ τρούλου, με ένα περίτεχνο σκαλιστό Ιερό Τέμπλο, με εξαιρετικές Αγιογραφίες και παμπάλαιες Εικόνες, συγκεντρώνονται οι πιστοί, για να γιορτάσουν την ημέρα του Ασωμάτου του Αρχαγγέλου τους.
Κάθε γκρεμισμένος τοίχος, διηγείται τις δικές του οικογενειακές χαρούμενες ή θλιμμένες ιστορίες. Στις 8 Νοέμβριου είναι η ξεχωριστή γιορτή, των Αρχαγγέλων Ασωμάτων Ασφενδιού. Κάθε χρόνο από την παραμονή η ιστορική Εκκλησία, καύχημα του χωριού, πλημμύριζε από πιστούς, που ανηφορίζουν ως το ερειπωμένο χωριό Ασφενδιού, για να ανάψουν ένα κεράκι στη χάρη του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Μέγας ο πανηγυρικός Εσπερινός, με την Αρτοκλασία και με προεξάρχοντα τον Μητροπολίτη κ. κ.
Ναθαναήλ, μαζί με τον ακούραστο εφημέριο παπά Σακελάριο Ζουλουφό και σχεδόν σύσσωμο τον κλήρο, με τους ψαλμωδούς, να συμμετέχουν στην κατανυκτική ατμόσφαιρα. Η ολόσωμη θαυματουργή εικόνα, του Ψυχοπομπού Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ακούει τις προσευχές, τα τάματα, τις ικεσίες και τα κρυφά παρακάλια, κάθε πονεμένου, κάθε πιστού, που ευλαβικά την προσκυνάει. ‘Αυτός που γέρασε μέσα στην κακία και δεν μετάνιωσε ποτέ.’ Λέει η επιγραφή γεμάτη νόημα. Και όταν ο Μέγας Εσπερινός τελειώνει, αρχίζει η κοσμική γιορτή. Συνήθως, στον ευρύχωρο αυλόγυρο της Εκκλησιάς, γίνονταν ένα ξεχωριστό παραδοσιακό πανηγύρι. Δεν είναι τυχαίο, πως οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού, φέρουν το όνομα Μιχάλης, Άγγελος, Σταμάτης, Πανορμίτης, Ταξιάρχης. Έξω το προαύλιο, το διακοσμημένο με χιλιάδες ασπρόμαυρα βότσαλα, περικυκλωμένο από τα παλιά κελιά των μοναχών, που κάποτε τα κατοικούσαν καλόγηροι, άλλα μετέπειτα έγιναν το πρώτο μεταπολεμικό Δημοτικό Σχολείο, είναι πάντα γεμάτο από κόσμο. Γεμάτος από πιστούς πλανόδιους πωλητές, παιδικές φωνές και δεκάδες επισκέπτες, είναι και ο γύρω χώρος. Μια τέτοια μέρα γιορτής, το μοναδικό θρυλικό, εξατάξιο Δημοτικό Σχολείο, έκλεινε για να γιορτάσουν τα παιδιά μαζί με όλο το χωριό, την Μεγάλη Χάρη του Αρχαγγέλου Μιχαήλ.
Η κατασκευή του τοποθετείται στον 1ο–2ο αι. μ.Χ., και προοριζόταν για τη διεξαγωγή μουσικών αγώνων. Παράλληλα, λειτούργησε ως χώρος συνεδριάσεων για τη Γερουσία και το δημόσιο σώμα της Κω. Αρχικά είχε στέγη και χωρητικότητα περίπου 750 θεατών. Η επίσκεψη στο Παλαιό Πυλί είναι από τις πιο χαρακτηριστικές εμπειρίες στο νησί.
Ο οικισμός απλώνεται στις δυτικές πλαγιές του όρους Δίκαιος, σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρων. Τα αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν δραστηριότητα στην περιοχή ήδη από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (περ. 2700–2000 π.Χ.), ενώ τα κυκλώπεια τείχη στη δυτική πλευρά του λόφου μαρτυρούν κατοίκηση και στα μυκηναϊκά χρόνια. Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος των σωζόμενων κτισμάτων ανήκει στη μεσαιωνική φάση της καστροπολιτείας. Το κάστρο χτίστηκε τον 11ο αιώνα και υπέστη επεκτάσεις κατά την Ιπποτοκρατία (1309–1522). Η γλυκόλαλη καμπάνα, από το πανύψηλο πέτρινο καμπαναριό, στέλλει το ηχηρό γιορτινό της μήνυμα, σε όλα τα γύρω χωριά, για την ξεχωριστή μέρα.
Για αυτό έρχονται πιστοί από όλα τα χωριά και από τα γύρω νησιά, κυρίως από την Κάλυμνο και από την Νίσυρο.
Σήμερα, στο σημείο σώζονται τμήμα της οχύρωσης, τα ιερά της Αφροδίτης και του Ηρακλή, λείψανα ιδιωτικών κατοικιών και τμήμα του αρχαίου λιμένα. Κατευθυνόμενοι προς το Αρχαιολογικό Μουσείο, αξίζει να κάνετε μια στάση στην Πλατεία Ελευθερίας. Εδώ θα δείτε κτίρια διαφορετικής αρχιτεκτονικής, όπως το τζαμί Ντεφτερντάρ, τη Δημοτική Αγορά, το ίδιο το κτίριο του μουσείου και τον μεσαιωνικό προμαχώνα. Αν ο χρόνος σας το επιτρέπει, επισκεφθείτε και τα αρχαία λουτρά που βρίσκονται δυτικά της πλατείας. Η εντυπωσιακή Λεωφόρος των Φοινίκων αποτελεί τμήμα της οδού Ακτής Κουντουριώτου και είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές βόλτες της πόλης.
Όταν πριν από μερικά χρόνια οι φοίνικες προσβλήθηκαν από παράσιτο, ο δήμος, με τη συμβολή τοπικών επιχειρηματιών, προχώρησε σε φύτευση νέων δέντρων, διατηρώντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του δρόμου. Σημείο αναφοράς της λεωφόρου είναι η πέτρινη Καμάρα, η γέφυρα που συνέδεε το Κάστρο της Νερατζιάς με την Πλατεία Πλατάνου. Στο παρελθόν ένωνε τον εσωτερικό με τον εξωτερικό περίβολο του κάστρου και γεφύρωνε την τάφρο του. Ένα από τα σημαντικότερα δημόσια κτίρια της αρχαίας Κω είναι το Ρωμαϊκό Ωδείο, που βρίσκεται νότια του Δυτικού αρχαιολογικού χώρου. Σήμερα έχει αναστηλωθεί και χτίστηκε στη θέση προγενέστερου δημόσιου οικοδομήματος, πιθανόν του βουλευτηρίου της πόλης. Όταν η Θεία Αρχιερατική Λειτουργία, τελειώνει γίνεται η καθιερωμένη περιφορά της Αγίας Θαυματουργού Εικόνας, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που είναι εκτός από την Πολεμική Αεροπορία μας και ο προστάτης των αυτοκινητιστών του νησιού μας. Ακολουθεί και το τυπικό φιλόξενο πρωινό, από την Ενοριακή Αδελφότητα, στον Δεσπότη, στους Ιερείς, στους υμνωδούς και σε όλους τους πιστούς.
Ανάμεσα στα λιγοστά σκόρπια ερειπωμένα σπίτια, που αντιστέκονται σθεναρά στο χρόνο και στην εγκατάλειψη, παραμένουν δυο ξεχωριστά.
Στα ερείπια διακρίνονται το Καθολικό της Παναγίας των Καστριανών, δύο τζαμιά και ένα λουτρό. Ο οικισμός εγκαταλείφθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα λόγω επιδημίας. Σήμερα, στο σημείο λειτουργεί η ταβέρνα «Οριά», όπου οι επισκέπτες μπορούν να ξεκουραστούν και να απολαύσουν τοπικές γεύσεις μετά την περιήγηση. Περίπου 12 χιλιόμετρα δυτικά από την πόλη της Κω βρίσκεται ο Ασώματος, ένα ορεινό χωριό μέσα στο cas καζινο βελιγραδι πράσινο, με όμορφη θέα. Εκεί θα συναντήσετε και την ταβέρνα «Καζίνο», γνωστή για τα προσεγμένα μεζεδάκια, τα μαγειρευτά και τα πιάτα της ώρας.
Δίπλα στον Ασώματο βρίσκεται η Ζιά, ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία του νησιού για να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα. Το χωριό προσελκύει πολλούς επισκέπτες που θέλουν να δουν τον ουρανό της Κω να γεμίζει χρώματα το σούρουπο. Αξίζει να φτάσετε λίγο νωρίτερα, για να περπατήσετε στα στενά του και να απολαύσετε έναν καφέ πριν πάρετε θέση για ένα από τα ομορφότερα θεάματα της ημέρας. Από τις πιο όμορφες παραλίες της Κω, όχι μόνο για την αμμουδιά και τα νερά της, αλλά και για τον αρχαιολογικό χώρο στο πλάι της με παλαιοχριστιανικές βασιλικές και το νησάκι Καστρί ακριβώς απέναντι με το μικρό ξωκλήσι, είναι η παραλία του Αγίου Στεφάνου. Λίγο πιο δίπλα βρίσκεται ο Κέφαλος, μια μεγάλη αμμουδιά με όλες τις ανέσεις. Ο αρχοντικός, επιβλητικός πύργος του Μωρέ, ένα πέτρινο θαύμα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, που ανήκει στην οικογένεια Χατζημιχάλη και το παλιό Επισκοπείο, το παπαδόσπιτο, ακριβώς δίπλα του.
Στα νοτιοδυτικά, κοντά στον Άγιο Στέφανο, θα βρείτε τη μικρή αμμουδερή παραλία Καμήλα, ενώ λίγα μέτρα πιο πέρα απλώνεται η παραλία Παράδεισος, γνωστή για τους αμμόλοφους με τα κέδρα και τα διάφανα νερά της. Η συνέχεια της ακτογραμμής ονομάζεται Λαγκάδα, η οποία με τη σειρά της ενώνεται με το Πολέμι και καταλήγει στη Χρυσή Ακτή. Η παραλιακή αυτή ζώνη εκτείνεται σε μεγάλο μήκος, προσφέροντας ποικιλία τοπίων και εμπειριών στον επισκέπτη. Στη νοτιοδυτική άκρη της Κω, στέκει μόνο του το μικρό λευκό παρεκκλήσι του Αγίου Μάμμα, με μοναδική θέα στο Αιγαίο που φτάνει μέχρι τη Νίσυρο. Η πρόσβαση γίνεται μέσω χωματόδρομου, ο οποίος, ανάλογα με τις χειμερινές βροχές, μπορεί να χρειάζεται προσοχή σε αρκετά σημεία.
Εναλλακτικά, μπορείτε να φτάσετε οδικώς έως το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και από εκεί να συνεχίσετε με πεζοπορία. Από το σημείο του Αγίου Ιωάννη μπορείτε επίσης να απολαύσετε την πανοραμική θέα προς τη θάλασσα. Οι εμπειρίες που αξίζει να ζήσετε στην Κω Οι ωραιότερες παραλίες στην Κω -Με λευκή άμμο ή βότσαλο, οργανωμένες και μη Ανηφορίζω αργά τον φιδογυριστό δρόμο, που θα με βγάλει στο αγαπημένο μου χωριό Ασφενδιού. Πίσω μου ο ουρανός βάφτηκε με τα χαρούμενα πορφυρά χρώματα της Δύσης. Θέλω να προλάβω τον πανηγυρικό Εσπερινό του Ασωμάτου.
IEU Kommunikation AG
Integrale Kommunikation
für Energie und Umwelt
Grammetstrasse 14
4410 Liestal
Tel +41 61 927 55 00
